dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Strona główna ˇ Artykuły ˇ Galeria zdjęć ˇ Forum strony Olejów ˇ Szukaj na stronie Olejów ˇ Multimedia
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Nawigacja
Strona główna
  Strona główna
  Mapa serwisu

Olejów na Podolu
  Artykuły wg kategorii
  Wszystkie artykuły
  Galeria zdjęć
  Pokaz slajdów
  Panoramy Olejowa 1
  Panoramy Olejowa 2
  Panoramy inne
  Stare mapy
  Stare pocztówki Olejów
  Stare pocztówki Załoźce
  Stare pocztówki inne
  Stare stemple 1
  Stare stemple 2
  Multimedia
  Słownik gwary kresowej
  Uzupełnienia do słownika
  Praktyczne porady1
  Praktyczne porady2
  Archiwum newsów
  English
  Français

Spisy mieszkańców
  Olejów
  Trościaniec Wielki
  Bzowica
  Białokiernica
  Ratyszcze
  Reniów
  Ze starych ksiąg

Literatura
  Książki papierowe
  Książki z internetu
  Czasopisma z internetu

Szukaj
  Szukaj na stronie Olejów

Forum
  Forum strony Olejów

Linki
  Strony o Kresach
  Inne przydatne miejsca
  Biblioteki cyfrowe
  Varia
  Nowe odkrycia z internetu

Poszukujemy
  Książki

Kontakt
  Kontakt z autorami strony

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
Aktualnie na stronie:
Artykułów:1261
Zdjęć w galerii:1595

Artykuły z naszej strony
były czytane
2516805 razy!
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 

Olejów na starych pocztówkach


(Uaktualnione 19 października 2016)



Pocztówki z Olejowa to dzisiaj rarytas. Rzadko się trafiają, bo też i nie wydawano ich w zbyt wielkim nakładzie. Pewnie i zapotrzebowanie nie było wielkie. Olejowa nie można przecież porównać z takim Złoczowem czy Załoźcami. Upływający czas również zrobił swoje i zapewne wiele egzemplarzy zostało bezpowrotnie zniszczonych. Użyty papier był też często dość lichej jakości - szczególnie ten "wojenny".

Coś jednak zachowało się do naszych czasów. W zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu" jest już siedem różnych pocztówek z Olejowa, fotografię ósmej nadesłał Pan Sergei Nikolsky ze Lwowa, a dziewiątej jeden z naszych Czytelników.




01. Olejów.


oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka koniec XIX wieku

Olejów pocztówka koniec XIX wieku rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Druk. Nakład F. Dubrawskiego, fotografa w Zborowie. Brak daty wydania. Kartka nie była w obiegu.

Bardzo stara pocztówka, zapewne z lat 90-tych XIX wieku. Prymitywna technika wykonania (zwykły druk, cieńszy papier), miejsce na korespondencję na awersie, oraz tzw. "długi adres" na rewersie - nie stosowany już po 1905 roku - to wszystko wskazuje na koniec XIX wieku. Samo zdjęcie użyte do pocztówki mogło być wykonane wcześniej, ale trudno powiedzieć kiedy. Na pewno jednak niniejsza kartka jest najstarszym znanym widokiem Olejowa.

I bardzo możliwe, że jest to część krótkiej serii widokówek. Na zdjęciu jest widok na zabudowania dworskie (tu zasłonięte przez drzewa) i cerkiew grecko-katolicką pod wezwaniem Świętego Mikołaja. Mimowolnie przychodzi na myśl kościół rzymsko-katolicki Świętego Michała Archanioła. A także sam dwór hrabiów Wodzickich. Przynajmniej te dwa ważne widoki olejowskie też powinny się znaleźć na pocztówkach, obok grecko-katolickiej cerkwi. I na pewno tak było. Jak widać na przykładzie innych miejscowości, dwory i świątynie były najczęściej fotografowanymi motywami. .

Kto z takich kartek korzystał? Chyba nie stali mieszkańcy Olejowa. Turyści też rzadko się w te okolice zapuszczali. Przychodzą tu na myśl przede wszystkim goście hrabiów Wodzickich, a zwłaszcza uczestnicy polowań, czasem kilkudniowych. Kartki były w ciągłej sprzedaży na poczcie, można było na takiej pocztówce wysłać komuś pozdrowienia, czy zabrać ją do domu jako pamiątkę. Część nakładu pewnie pan Dubrawski sprzedawał u siebie w Zborowie, dla kolekcjonerów różnych miejscowych widoków. I nakład ten nie był zbyt duży - zapewne kilka setek egzemplarzy, na pewno nie tysiące. Przy małym zapotrzebowaniu wystarczało to na kilka lat.

I ciekawostka - widok terenu dworskiego. Z rzeczonego fragmentu niewiele można rozpoznać. Wyróżniają się jedynie regularne, ciemne formacje drzew iglastych. Na fotografii są już dość stare - zapewne zasadzono je w początkach XIX wieku, w czasach hrabiów Starzeńskich. Wtedy - gdy były młodsze i niższe - pięknie je przycinano i prowadzono, czego ślady widać na zdjęciu. Wówczas dwór olejowski stał w pięknym, malowniczym miejscu. Nie było cerkwi i innych budynków: pusta trawiasta łąka, w tle zielone wzgórze. A w środku biały dworek, okolony niskimi, pielęgnowanymi drzewkami. Nad wyglądem i jego otoczenia trudzili się różni wynajęci architekci - wśród nich Jan Moszyński, jedyny znany nam z nazwiska, odnotowany w księgach kościelnych w 1838 roku


Olejów pocztówka koniec XIX wieku zbliżenie

(kliknij żeby powiększyć)




Kolejne pocztówki pochodzą z okresu I wojny światowej i były wykorzystywane przez wojska niemiecko-austriackie. Olejów był wtedy ważnym punktem strategicznym, w czasie walk pozycyjnych stacjonowało tu wielu żołnierzy. Takie karty pocztowe z widokami miejscowości były bardzo popularne. Pozwalały przesłać bliskim "egzotyczne" widoki z dalekich stron, gdzie zaniósł żołnierski los. Aparaty fotograficzne były wtedy jeszcze bardzo drogie, i - przede wszystkim - dość duże i nieporęczne. Można je było wozić w oficerskim kuferku, lecz nie w żołnierskim plecaku. Niewielu więc mogło z nich korzystać. Dla większości pozostawały tylko gotowe pocztówki. W przypadku miast wykorzystywano zapewne także wzory przedwojenne - np. charakterystyczne budowle, jak dworce kolejowe, zabytki, itp. W przypadku mniejszych miejscowości - jak Olejów - wzory takich widokówek dla żołnierzy trzeba było dopiero stworzyć.

Kto je wykonywał? Zapewne fachowcy, czyli ludzie którzy zajmowali się taką działalnością w cywilu, przed wojną. Większość olejowskich pocztówek wykonał flensburski fotograf H. Wilms, w czasie wojny żołnierz 2. kompanii karabinów maszynowych w 33. pułku piechoty Landwehry. Twórców innych nie znamy, na widokówkach nie było żadnych informacji o nich.

Na pewno nie są to wszystkie wojenne pocztówki z Olejowa. Patrząc na zachowane wzory z innych miejscowości, widać jakie motywy były szczególnie popularne wśród niemieckich i austriackich wojaków. Więc przede wszystkim zbliżenia galicyjskich wiejskich chat, miejscowa ludność w swoich strojach, wiejskie kościółki, widoki okopów w miejscach długich walk pozycyjnych. Przynajmniej niektóre z tych motywów powinny znaleźć się na innych olejowskich pocztówkach.

Naszym zdaniem w polowym zakładzie fotograficznym pana H. Wilmsa mogły być wydane aż 44 pocztówki z widokami Olejowa i okolic. Wskazuje na to numeracja na odwrocie pięciu pocztówek, których skanami dysponujemy. Trzy pierwsze cyfry (244) to numer serii. Dwie ostatnie cyfry to numery kolejnych wzorów pocztówek.

24400 Olejow am Serett. Dorfbewohner.
24403 Olejow am Serett. Schloß.
24409 Olejow am Serett. Schloß.
24430 Olejow am Serett. Feldbäckerei.
24431 Olejow am Serett. Schlachterei
24432 Olejow am Serett. Marketenderei.
24443 Olejow am Serett. Proviant-Amt.


Oprócz zebranych tu motywów mamy informacje o istnieniu jeszcze sześciu wzorów - niestety, na razie bez numeracji. Cerkiew greckokatolicka w Olejowie (widokówka prawdopodobnie błędnie podpisana "kaplica pałacowa" - "Schloßkapelle") - wzór inny od zdjęcia cerkwi publikowanego w tym artykule. Studnia, przy której pojono wojskowe konie (podpisana prawdopodobnie "Am Brunnen"). Tory kolejki waskotorowej przy urzędzie prowiantowym. Dwa inne widoki placu prowiantowego (na jednym są rzędy wyładowywanych beczek). Wizyta pruskiego arcyksięcia w Olejowie - zdjęcie na tle wejścia do olejowskiego dworu. Zapewne były też inne zdjęcia terenu olejowskiego dworu, co najmniej jedno zdjęcie kościoła rzymskokatolickiego, być może widoki z wnętrza wioski (chaty?). Może kiedyś jeszcze na nie trafimy?

Uwaga co do datowania pocztówek z sygnaturą H. Wilms. 33. pułk piechoty Landwehry został utworzony w 1916 roku, w ramach reorganizacji niemieckiej 1. Dywizji Lanwehry. Od listopada 1916 do lutego 1918 jednostka ta znajdowała na froncie wschodnim w rejonie górnego Styru, czyli w okolicach Brodów, na pograniczu Galicji i Wołynia. Od 15 lutego 1918 rozpoczęto jej przerzucanie na front zachodni. Pocztówki z widokami Olejowa mogły zostać wydrukowane tylko w okresie pobytu pułku i dywizji w Galicji. Oczywiście zapasy pocztówek mogły być sprzedawane dłużej przez miejscowe placówki niemieckiej lub austriackiej poczty polowej. I na pewno tak było, na co wskazuje data stempla na jednej z kart (6 lipca 1918). Otwarta pozostaje sprawa, kiedy zostały wykonane fotografie, użyte jako motywy pocztówek. Na zdjęciach widać roślinność w okresie wegetacji (np. liście na drzewach) co zawęża nam datowanie do okresu między późną wiosną a wczesną jesienią. Jeśli fotografem był H. Wilms lub ktoś z jego jednostki - może to być tylko rok 1917. Jednak jest możliwe, że zostały użyte zdjęcia wykonane przez kogoś innego, rok wcześniej czyli w 1916 roku (między późną wiosną a wczesną jesienią). Najlepiej więc przyjąć dla zdjęć datowanie około 1916/1917 roku - dopóki nie trafią nam się bardziej precyzyjne informacje.




02. Olejow am Serett. Schloß.


(Olejów nad Seretem. Pałac.)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost awers

Olejów pocztówka Feldpost rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Numer serii 24409. Kartka nie była w obiegu, nie można jej wydatować (prawdopodobnie około 1917 roku). Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych).

Jest to dla nas rarytas - pierwsze zdjęcie ukazujące wygląd olejowskiego pałacu. Przed 2012 rokiem nie mieliśmy jeszcze żadnego materiału ikonograficznego, jak ten budynek wyglądał.

Pocztówka przedstawia stronę frontową pałacu, z głównym wejściem. Było ono od strony zacienionej, o czym świadczą nasadzenia drzew iglastych. Stronę nasłonecznioną możemy zobaczyć na następnej pocztówce.

Budynek jest jeszcze w bardzo dobrym stanie, nie widać żadnych uszkodzeń. Przy bramie wjazdowej widać wojenne "dodatki" - po lewej stronie drewniana budka wartownicza, po prawej tablica "Fernsprecher" (punkt telefoniczny). Otwarta pozostaje kwestia, kiedy dwór Wodzickich został doprowadzony do stanu znanego z opowiadań przedwojennych mieszkańców. Czyli same osmalone po pożarze ściany, bez dachu i okien. Prawdopodobnie stał jeszcze w roku 1917, gdy drukowano tą pocztówkę. Samo zdjęcie może pochodzić z 1916 roku, ale nie miałoby sensu drukowania widoku dworu na pocztówce, gdyby tenże był wówczas w ruinie.




03. Olejow am Serett. Schloß.


(Olejów nad Seretem. Pałac.)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost awers

Olejów pocztówka Feldpost rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Numer serii 24403. Datowana według stempla poczty polowej na 19 marca 1918, jednak sama pocztówka powstała wcześniej, około 1917 roku. Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych).

Widok olejowskiego pałacu od drugiej strony - czyli od tarasu (i zapewne ogrodu). Pnącza na ścianach (winorośl?) wskazują, że była to strona lepiej nasłoneczniona od tej z poprzedniego zdjęcia. Pewnie na nią wychodziły okna pokojów Wodzickich i pałacowej jadalni. Przed budynkiem murowany taras widokowy i na nim jakieś rośliny w dużych doniczkach. Zapewne palmy. W dużym powiększeniu wyglądają na uschnięte. Może nie miał już kto ich zanieść do oranżerii przed pierwszymi przymrozkami w 1915 lub 1916 roku? Pod tarasem było zapewne jakieś pomieszczenie - piwnica lub oranżeria. Po prawej stronie zdjęcia (na krótkiej ścianie) widać boczne wejście do pałacu, używane na codzień przez służbę i zatrudnionych u hrabiów oficjalistów. Widoczne na poprzedniej pocztówce główne wejście do pałacu było zarezerwowane dla rodziny właścicieli i ich gości.

Po lewej stronie zdjęcia są jeszcze dwa piękne, kilkusetletnie stare drzewa. Po grubości pnia drzewa na pierwszym planie widać, że rosły tutaj na długo przed budową olejowskiego pałacu. A być może nawet przed czasami króla Sobieskiego. Mogły pamiętać najazdy Tatarów. Tych pięknych drzew również nie oszczędzono. Za czasów ZSRR jakiś gorliwy idiota uznał te pomniki przyrody za pamiątki polskości. I ścięto je na opał razem z innymi drzewami z hrabiowskiego parku, sadzonymi już za czasów Starzeńskich i Wodzickich. Obecnie jest w tym miejscu pusty plac.

W tekście niemiecki żołnierz, starszy szeregowy (Gefreiter) 28. brygady piechoty Obrony Krajowej (Landwehry) Lorenz Kuhn, pisze do swojej siostry lub kuzynki Amalii Kuhn, zamieszkałej w Langenbrücken koło Bruchsal w Badenii (Baden). Nadawca jest katolikiem, bo wie co to za dzień 19 marca: "Dziś jest ładny dzień Józefa". W tekście wspomina, że nie najlepiej się czuje "bo od już 4 tygodni choruje na wołyńską gorączkę" i "Stacjonujemy na kwaterze w tym pałacu, który jest na widokówce". (Bardzo dziękujemy za tłumaczenie Panu Aleksandrowi Waberskiemu z Babimostu)

Na pocztówce znajduje się także stempel jednostki wojskowej - 28. brygady piechoty Landwehry ("28. Landw. Inf. Brigade Brief-stempel"). Ta niemiecka jednostka na pewno stacjonowała w rejonie Olejowa i Załoziec między 28 października 1917 a 23 lutego 1918, w tym przez pierwszy miesiąc przy budowie tylnej linii umocnień przy samym Olejowie. Później, gdy front przesunął się w rejon Załoziec i Seretu, w wiosce Olejów mieściły się różne służby tyłowe - komendy etapów, intendentury, sztaby jednostek. Autor listu chyba został w Olejowie - może z powodu choroby? - bo kartka została wysłana, gdy jego macierzysta jednostka już opuściła Galicję i maszerowała przez Ukrainę, a tymczasem on sam pisze o swoim kwaterowaniu we dworze Wodzickich w czasie teraźniejszym.




04. Olejow am Serett. Marketenderei.


(Olejów nad Seretem. Markietanowie / cywilni robotnicy przy wojsku)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1918

Olejów pocztówka Feldpost 1918 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Z obiegu pocztowego. Numer serii 24432. Datowana według stempla poczty polowej na 6 lipca 1918, jednak sama pocztówka powstała około 1917 roku. Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych). Stempel: K. D. Feldpost -6. 7. 18. 11-12 V. b.

Tekst wiadomości, jest niestety słabo czytelny. Niemiecki żołnierz nazwiskiem August Maibaum pisze do panny Agnieszki Wingender, zapewne swojej narzeczonej czy sympatii, zamieszkałej w Gronau w Westfalii. Raczej nie ma w nim wiadomości o Olejowie, poza tym, że "już od 14 dni codziennie są burze...." (Bardzo dziękujemy za pomoc Panu Aleksandrowi Waberskiemu z Babimostu)

Ciekawostka, że ludzie na pierwszym planie zdjęcia mogli być mieszkańcami Olejowa. Młody człowiek po prawej stronie jest podobny do Gabriela Mądrzyckiego - może to właśnie on? Lub ktoś z jego rodziny?


Olejów pocztówka Feldpost 1918 zbliżenie

(kliknij żeby powiększyć)





05. Olejow am Serett. Dorfbewohner.


(Olejów nad Seretem. Mieszkańcy wioski.)

Zdjęcie nadesłał Pan Sergei Nikolsky ze Lwowa, serdecznie dziękujemy.



Olejów pocztówka Feldpost

Olejów pocztówka Feldpost rewers

(kliknij żeby powiększyć)



Światłodruk. Numer serii 24400. Kartka nie była w obiegu, nie można jej wydatować (prawdopodobnie około roku 1917). Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych).

Na zdjęciu jest widok w stronę wzgórza z cmentarzem greckokatolickim i starą cerkwią Świętego Ilji (od czasu wybudowania nowej cerkwi Świętego Mikołaja, stara pełniła funkcję kaplicy cmentarnej). Widzimy stroje Olejowian. Dziecko na pierwszym planie nosi wysoką austriacką czapkę polową. Po prawej stronie zdjęcia widać żołnierza niemieckiego w charakterystycznej płaskiej czapce polowej bez daszka. Jak zauważył Pan Henryk Śliwa, na niektórych drzewach brak liści, na innych jeszcze są. Mogłoby to wskazywać na początek jesieni, jako datę wykonania zdjęcia. Ludzie też są raczej lekko ubrani, za wyjątkiem staruszka w kożuchu.




06. Olejow am Serett. Feldbäckerei.


(Olejów nad Seretem. Piekarnia polowa.)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1917/1918

Olejów pocztówka Feldpost 1917/1918 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Numer serii 24430. Kartka nie była w obiegu, więc nie można jej wydatować (prawdopodobnie około roku 1917). Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych).

Zdjęcie przedstawia wozy niemieckiej mobilnej piekarni polowej i żołnierzy rąbiących dla niej drewno na opał. W skład jednostki stacjonującej w Olejowie wchodziło 12 takich wozów. Są ustawione przodem do fotografującego, co widać po mniejszych kołach i siedzeniach dla woźniców. Kominy były prawdopodobnie zdejmowane na czas transportu. Za wozami widać duże woskowe namioty



Jak takie piece na kołach wyglądały z drugiej strony, możemy się przekonać na skanie innej pocztówki z Wikipedii. Przedstawia ona podobne piekarnie polowe na cesarskich manewrach koło Prenzlau (Uckermark) w 1911 roku. U nas zamieszczamy tylko pomniejszone zdjęcie i link do oryginału w dużej rozdzielczości na stronie wikimedia.org.


(kliknij żeby obejrzeć)





07. Olejow am Serett. Schlachterei.


(Olejów nad Seretem. Rzeźnia.)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1917

Olejów pocztówka Feldpost 1917 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Numer serii 24431. Kartka nie była w obiegu, więc nie można jej wydatować (prawdopodobnie około roku 1917). Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych).

Widokówka przedstawia budynek (budynki?) w Olejowie zaadaptowane przez niemieckie wojsko na wojskową rzeźnię. Nasz współpracownik i Dobrodziej zidentyfikował to miejsce:

"Jest to obecnie centralny punkt Olejowa. Odbywają się tam wszystkie uroczystości kościelno-państwowe gminy Olejów. Schody w lekko zmienionej formie i konfiguracji wiodą do krzyża, figurki MB i pomnika upamiętniającego zniesienie pańszczyzny! Były to drzewiej schody na górę Matrony. Obok po lewej jest (stara) droga na Bzowicę, do kościoła i na cmentarz. Obok płynie - a raczej płynęła - Łopuszanka, przed mostkiem staw z którego właśnie czerpano wodę do tych jatkowych czynności. Kazimierz zrobił piękny film o stadku gęsi lecących na rzeczony stawik z drogi do Bzowicy. Pod schodami obecnie biegnie droga Załoźce-Zborów. "




08. Olejow am Serett. Proviant-Amt.


(Olejów nad Seretem. Urząd prowiantowy.)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1918

Olejów pocztówka Feldpost 1918 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Z obiegu pocztowego. Numer serii 24443. Datowana według stempla poczty polowej na 9 czerwca 1918, jednak sama pocztówka powstała około 1917 roku. Verlag H. Wilms, Flensburg, z. Z. im Felde, Ldw.-Inft. Rgt. 33, 2. M.-G.-K. (tłum.: wydawnictwo H. Wilms, Flensburg, czasowo w polu, 33. pułk piechoty Landwehry, 2. kompania karabinów maszynowych). Stempel: K. D. Feldpost -9. 6. 18. 04 (reszta cyfr niewidoczna). Stempel cenzury wojskowej w Alzacji "Mülhausen (Els.) 1 P.K. geprüft und zu befördern".

Widokówka przedstawia starą szkołę w Olejowie, w czasie wojny zajętą przez wojsko i używaną jako magazyn żywności. Wydawano tutaj zaopatrzenie stacjonującym w okolicy oddziałom. Część okien jest zamurowana. Przy drzwiach widać wóz konny, na który zołnierze ładują jakieś worki. Niżej, na drodze stoi wojskowa ciężarówka, być może Mannesmann-MULAG, przy niej starszy wiekiem żołnierz (może oficer?).

Korespondencja na odwrocie jest niestety dla nas niestety nieczytelna. Nadawcą jest żołnierz o nazwisku Wintzinger, na samym dole podał swoją jednostkę - 39. pułk piechoty Landwehry, I. batalion, 3. kompania. Kartkę wysłał do kogoś w miejscowości Biedisheim w Górnej Alzacji (obecnie terytorium Francji).




09. Olejow am Serett. Proviantplatz.


(Olejów nad Seretem. Plac prowiantowy)

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1917/1918

Olejów pocztówka Feldpost 1917/1918 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Światłodruk. Brak informacji o wydawcy. Kartka nie była w obiegu, nie można jej wydatować (prawdopodobnie około roku 1918). Być może jest to późniejszy dodruk jednej z pocztówek z serii wykonanej w 1917 roku przez H. Wilmsa.

Zdjęcie robione od strony drogi na Bzowicę. Po lewej widać kawałek drogi w kierunku Załoziec z mostkiem przez Łopuszankę. Za drzewami po prawej budynek starej szkoły, po pożarze jest teraz inny dach, tu kopertowy a obecnie dwuspadowy. W budynku teraz mieści się "likarnia", czyli olejowska wiejska przychodnia zdrowia.




10. Widok Olejowa, podpisany odręcznie "Platz vor dem Proviantamt"


("Plac przed urzędem prowiantowym")

oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów pocztówka Feldpost 1917

Olejów pocztówka Feldpost 1917 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Fotografia w formie pocztówki. Z obiegu pocztowego. Brak informacji o wydawcy. Datowana według korespondencji na rewersie na 1 grudnia 1917. Data zdjęcia nieznana, zapewne lato lub wczesna jesień 1917 roku.

Widok tematycznie wiąże się z kartką oznaczoną u nas jako numer 8 - Olejów, plac prowiantowy. Nakryta brezentem, przypominająca namiot konstrukcja w środku zdjęcia po prawej - to wielki stóg siana. Na przedniej pocztówce widać go już ze zdjętą plandeką, w czasie załadunku siana na wojskowe podwody.

Tekst na odwrocie jest niestety dla nas nieczytelny - jakiś niemiecki żołnierz o imieniu Hermann pisze do brata. Może z czasem uda się zdobyć i zamieścić tłumaczenie tego listu.




11. nie podpisany widok Olejowa.


(oryginał w zbiorach prywatnych)



Olejów foto Feldpost 1917

Olejów foto Feldpost 1917 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Fotografia w formie pocztówki. Z obiegu pocztowego. Brak informacji o wydawcy. Datowana według korespondencji na rewersie na 17 grudnia 1917. Zdjęcie zostało zrobione zimą 1917 roku.

Jest to widok z góry Matrony na Rutkę. W centrum zdjęcia niemiecka piekarnia wojskowa. W pobliżu Olejowa front ustabilizował się na długie miesiące, więc mobilne piekarnie z pocztówki nr 6 zastąpiono widoczną na fotografii stałą konstrukcją. Zapewne wypiekano tutaj chleb dla całej niemieckiej dywizji, której sztab i różne oddziały tyłowe stacjonowały w wiosce. Za piekarnią droga Zborów - Załoźce, za drogą - góra Goudy, po prawej w oddali stara droga na Łopuszany, obecnie droga na Łopuszany biegnie przez widoczne w oddali wzgórze. Być może w jednym z tych domów poniżej drogi mieszkał Fabian Tomczyszyn.

Tekst wiadomości jest bardzo ciekawy i związany z Olejowem:

"Napisane 19 grudnia 1917. Moja kochana Kasieńko! Załączam widok naszej miejscowości, gdzie stacjonujemy z naszą piekarnią. Oznaczenia: pod I jest nasza szopa na drewno, pod dwoma II jest pomieszczenie chlebowe, pod III jest hala gdzie stoi piec z kotłami na wodę i obok piece chlebowe, pod IIII jest pomieszczenie wypieków. Kochany dobry skarbie. Twój kochany list z 12 grudnia z najlepszym podziękowaniem otrzymałem. Mam nadzieję, że mała Maryśka niebawem będzie znowu zdrowa, życzę jej szybkiego polepszenia. Ja też chciałem być na gwiazdkę w domu, ale co nie może być, to nie może być. Na koniec bądź teraz serdecznie pozdrowiona i 1000 razy pocałowana od Twojego wiernie Cię kochającego Henryka." (Bardzo dziękujemy za tłumaczenie Panu Aleksandrowi Waberskiemu z Babimostu)




11. nie podpisany widok Olejowa.


oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów foto Feldpost 1917

Olejów foto Feldpost 1917 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Fotografia w formie pocztówki. Inny egzemplarz wzoru zamieszczonego wyżej. Z obiegu pocztowego. Brak informacji o wydawcy. Datowana według korespondencji na rewersie na 19 grudnia 1917.

Na odwrocie nieczytelny dla nas list niemieckiego żołnierza do jakiegoś znajomego o nazwisku Pitschmann.




12. nie podpisany widok Olejowa.


(oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu")



Olejów foto Feldpost 1917/1918

Olejów foto Feldpost 1917/1918 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Fotografia w formie pocztówki. Z obiegu pocztowego, fragment listu składającego się z co najmniej trzech kartek. Brak informacji o wydawcy. Z datowaniem mieliśmy trochę kłopotu, bo wiele z budynków wygląda dość nowocześnie (dachy kryte blachą), w tle po lewej stronie pod lasem widać też słupy z izolatorami - zapewne od linii telefonicznej. Jednak użyty w tekście korespondencji termin "Waffenruhe" (zawieszenie broni) jednoznacznie wskazuje na I wojnę światową, a konkretnie okres między 5 grudnia 1917 a 15 lutego 1918 r. Samo zdjęcie użyte do widokówki zostało oczywiście wykonane wcześniej, zapewne na początku jesieni 1917 r..

W tekście wiadomości nieznany niemieckojęzyczny żołnierz (być może Austriak, bo krój pisma jest dużo czytelniejszy od niemieckiego ręcznego pisma gotyckiego z tamtej epoki) pisze do jakieś kobiety. Wspomina m.in., że przez całe dwa dni musiał "robić po 40 kilometrów dziennie", ale "Bogu dzięki, teraz z powodu zawieszenia broni można to było wykonywać także za dnia". Pełnił więc jakąś funkcję wymagającą przemieszczania się - być może przy dowozie zaopatrzenia do oddziałów? Pisze też, że "ten obrazek przedstawia wioskę Olejów, w której stacjonuje nasza dywizja". Dalsza część ma już charakter osobisty, nie związany z wojną i Olejowem.




13. cerkiew grecko-katolicka w Olejowie.


(oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu")



Olejów foto cerkiew 1915 awers

Olejów foto cerkiew 1915 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Fotografia. Datowana według napisu na 1915 rok. Na odwrocie tekst w języku polskim "Olejów 1915 kościół rk.".

W opisie jest błąd, budynek na zdjęciu to na pewno olejowska cerkiew grecko-katolicka, a nie kościół rzymskokatolicki. Przed świątynią, przy metalowym parkanie, stoi trzech żołnierzy.




Czy istniały także przedwojenne widokówki z Olejowa? Nie wiemy, to już pokaże czas. Ale jest duże prawdopodobieństwo, że tak. W Olejowie od czasów austriackich była poczta z kilkuosobowym personelem, obsługująca parę sąsiednich miejscowości. A właśnie na pocztach najczęściej sprzedawano takie pocztówki. W Olejowie była też gospoda, w latach 30-tych wioska była opisywana w przewodnikach turystycznych. Na pewno trafiali tu ludzie z zewnątrz, czyli potencjalni nabywcy takich kartek. Nie musiały to być duże serie. 1-2 wzory w niewielkim nakładzie wystarczałyby zapewne na wiele lat. W sąsiedztwie Olejowa, w osadzie Halczyna Dolina, w końcu lat 30-tych zamieszkał i otworzył swój zakład zawodowy fotograf, J. Płocharz. Mógł być jednym z wytwórców takich pocztówek.

Jeśli ktoś z naszych Czytelników posiada inny wzór pocztówki z Olejowa (w tym szczególnie coś z lat przedwojennych), bardzo prosimy o wiadomość.




Dodatek - karta korespondencyjna, wysłana z Olejowa.


oryginał w zbiorach administratorów strony "Olejów na Podolu"



Olejów Karta Korespondencyjna 1892 awers

Olejów Karta Korespondencyjna 1892 rewers

(kliknij żeby powiększyć)


Nie jest to pocztówka, lecz karta korespondencyjna, wysłana z Olejowa 30 sierpnia 1892 roku. Co ciekawe, już 1 września - czyli po dwóch dniach - dotarła do Wiednia, o czym świadczy drugi stempel pocztowy. W dniu wysłania karta została zapisana we dworze olejowskim. Ktoś ze służby zaniósł ją na pocztę. Ówczesny poczmistrz, pan Romuald Jelita Borzemski, przybił stempel. O godzinie 17.30 w Olejowie zatrzymał się konny wóz pocztowy, kursujący na trasie Załoźce - Zborów. Po godzinie 19.35 przesyłka była już w Zborowie, gdzie przekazano ją dalej, do jakiegoś pociągu jadącego do Lwowa. 31 sierpnia rano lwowscy pocztowcy przekazali list do wagonu pocztowego zmierzającego do Wiednia. W porównaniu z naszymi czasami szybkość wydaje się imponująca, szczególnie że chodziło o zwykłą tanią kartkę pocztową za dwa krajcary, nie żadną przesyłkę ekspresową. Należy jednak pamiętać, że wówczas niewielu ludzi umiało czytać i pisać, a jeszcze mniej korzystało z usług poczty. Przesyłek więc było niewiele i łatwiej je było sortować. Zapewne odbywało się to jeszcze w wagonie pocztowym na trasie Zborów - Lwów, a na dworcu we Lwowie gotowy pakiet z listami na trasę wiedeńską został szybko dołączony do innych takich przesyłek, dla których Lwów był stacją tranzytową.

Autorką listu była hrabina Józefa Wodzicka, wdowa po hr. Kazimierzu, czyli kartka jest jednocześnie jej autografem i ciekawą pamiątką historyczną dla administratorów projektu "Olejów na Podolu". Adresatem kartki była wiedeńska hurtownia win, firma Robert Schlumberger, Johannesgasse 21. Tekst jest w języku niemieckim, tu jego tłumaczenie:

"Proszę mi przysłać 30 butelek winka "Gumpolsdkirchner" w cenie 80 krajcarów za butelkę za zaliczeniem pocztowym do Zborowa (stacja kolejowa) w Galicji. Olejów 30 sierpnia [1892]. Hrabina Wodzicka."

Mamy więc unikalną okazję zajrzeć do ówczesnego menu na dworze olejowskim - a przynajmniej do serwowanych tam napojów. "Gumpoldskirchner" (produkowane zresztą do dziś) było gatunkiem austriackiego białego wina. W ówczesnych inseratach jest opisywane jako "czyste, lekkie" a także "na szczepach Reńskich hodowane, gładkie" - cokolwiek te terminy znaczyły dla miłośników win. Wygląda także, że hrabina Józefa była kobietą oszczędną. W roku 1892 u sprzedawców we Lwowie te austriackie wina "Gumpoldskirchner" kosztowały 90 krajcarów za butelkę, plus cena za przesyłkę kolejową do Zborowa. U wiedeńskiego hurtownika butelka tegoż wina kosztowała 10 krajcarów taniej, zapewne przy zbliżonej cenie za transport koleją, więc za tą samą sumę hrabina Wodzicka miała o cztery i pół butelki więcej. Inna ciekawostka, że użyła w liście zdrobnienia "Weinchen", czyli "winko", a nie "Wein" - "wino".



 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © Kazimierz Dajczak & Remigiusz Paduch; 2007-2017