dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Strona główna ˇ Artykuły ˇ Galeria zdjęć ˇ Forum strony Olejów ˇ Szukaj na stronie Olejów ˇ Multimedia
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Nawigacja
Strona główna
  Strona główna
  Mapa serwisu

Olejów na Podolu
  Artykuły wg kategorii
  Wszystkie artykuły
  Galeria zdjęć
  Pokaz slajdów
  Panoramy Olejowa 1
  Panoramy Olejowa 2
  Panoramy inne
  Stare mapy
  Stare pocztówki Olejów
  Stare pocztówki Załoźce
  Stare pocztówki inne
  Stare stemple 1
  Stare stemple 2
  Multimedia
  Słownik gwary kresowej
  Uzupełnienia do słownika
  Praktyczne porady1
  Praktyczne porady2
  Archiwum newsów
  English
  Français

Spisy mieszkańców
  Olejów
  Trościaniec Wielki
  Bzowica
  Białokiernica
  Ratyszcze
  Reniów
  Ze starych ksiąg

Literatura
  Książki papierowe
  Książki z internetu
  Czasopisma z internetu

Szukaj
  Szukaj na stronie Olejów

Forum
  Forum strony Olejów

Linki
  Strony o Kresach
  Inne przydatne miejsca
  Biblioteki cyfrowe
  Varia
  Nowe odkrycia z internetu

Poszukujemy
  Książki

Kontakt
  Kontakt z autorami strony

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
Aktualnie na stronie:
Artykułów:1275
Zdjęć w galerii:1629

Artykuły z naszej strony
były czytane
2984235 razy!
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
KOŚCIÓŁ W ZAŁOŹCACH

[źródło: Aleksander Czołowski i Bohdan Janusz "Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego". Tarnopol 1926, nakładem Powiatowej Organizacji Narodowej w Tarnopolu]. Zachowano oryginalną pisownię.

Zgoła odmiennym od tych kościołów, chociaż chronologicznie im bliskim, (jakoby poł. XV w.) jest kościół w Załoźcach, na który zwrócił uwagę inż. Wawrzyniec Dajczak. Rzut jego poziomy nietylko jest różny od powyżej poznanych, ale i od wszystkich innych na obszarze Rusi Czerwonej. Posiada on mianowicie założenie centralne w postaci trzech ramion równych i jednego nieco dłuższego (od przodu), zgrupowanych dokoła kwadratu środkowego. Presbiterjum i dwie apsydy boczne zakończone są wielobocznie, ramię przednie zakończone jest prostokątem, do którego przypiera niewysoka, prostokątna w rzucie kruchta z frontonem trójkątnym, postawiona 1803 r. Na tym rzucie wznoszą się przeszło dwumetrowej grubości mury z łupanego kamienia z wąskiemi, strzelistemi oknami, zamkniętemi ostrołucznie. Kwadrat środkowy nakrywa sklepienie krzyżowe, żebrowane, o lekkiem ostrołucznem wzniesieniu na rozpiętości około 11 m. Boczne apsydy nakrywa ostrołuczne, żebrowe sklepienie, wachlarzowe o bardzo głębokich wylotach. Zwornik nad presbiterjum jest całkiem wyraźnie odchylony zwyczajem średniowiecznym na prawo. Od strony presbiterjum i dwu bocznych apsyd biegną na wysokości sklepienia gurty przez całą grubość murów, a krzyżowe sklepienie nad kwadratem środkowym przedłuża się w dalsze dwa prostokąty, nie zmieniając żeber ani wysokości stopek, które wszystkie opierają się na wspornikach o renesansowym rysunku. Same żebra, wykonane z cegły, mają profil raczej renesansowy, niż gotycki.

Fasada od głównego wejścia ze szczytem z wazonami ma charakter barokowy, w jakim też jest brama w murze, którym obwiedziony jest kościół. Przypisać to należy niezawodnie gruntowemu odnowieniu świątyni przez Józefa Potockiego w 1730 r., jak o tem głosi tablica erekcyjna. Restauracja ta po rzekomo stuletnim opuszczeniu świątyni wprowadziła niejedną nowość w stare mury, ale nie zmieniła ich na tyle, by podejrzywać można było przeznaczenie planu zasadniczego tudzież charakterystycznych właściwości stylowych, sięgających początków budowli. Ciekawie krzyżują się w niej najrozmaitsze wpływy. Samo założenie centralne niedwuznacznie wskazuje na architekturę wschodnią, co w połączeniu z reminiscencjami gotyku i wczesnego renesansu złożyło się w rezultacie na oryginalną całość, ożywioną jeszcze przez barok, nadpsuty jednak nieco przez restaurację najnowszą. Nieszczególnie również wypadła wieżyczka, wzgl. sygnaturka pseudogotycka, jako przeinaczona nowość po dawniej dodanej i przez wojnę wraz z całym budynkiem bardzo zniszczonej.

Z gotyckich cech kościoła załozieckiego niemożna z całą stanowczością wnosić o pochodzeniu jego z XV w. jak zresztą tradycja utrzymuje, ponieważ jeszcze w pocz. XVIII w. wznoszono na Podolu kościoły o wybitnych reminiscencjach gotyku, który na Zachodzie od trzech niemal wieków należał już do przeszłości. (...)

Streszczając własności stylowe tych kościołów, stwierdzić możemy, iż pod względem rzutu poziomego przedstawiają się wcale różnorodnie. Mamy tu więc jednonawowe, prostokątne, bez wieży i z wieżą basztą od frontu, wzniesione na rzucie krzyża z wieżą i bez niej, tudzież jeden wyjątek rzadki w postaci założenia centralnego. Najdłużej przetrwał typ prostokątny z potężną wieżą od przodu, co wytłumaczyć można potrzebą obronności w czasach wiecznych napadów i zamieszek wojennych. Pod względem dekoracji wszystkie one przedstawiają się bardzo skromnie, szczegółami tylko zdradzając charakter stylowy gotyku, usunięty na rzecz renesansu, na dobre już panującego podówczas w zachodniej Polsce.



CERKIEW W ZAŁOŹCACH

[źródło: Aleksander Czołowski i Bohdan Janusz "Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego". Tarnopol 1926, nakładem Powiatowej Organizacji Narodowej w Tarnopolu].

Dawnym kościołem jest obecna cerkiew w Załoźcach z 1740 r. na rzucie prostokąta z węższem presbiterjum wielobocznem, a skromną fasadą barokową; koło cerkwi stoi bardzo ładna dzwonnica rokokowa.

W innym miejscu tej samej książki jest informacja, że obok cerkwi w Załoźcach stała osiemnastowieczna figura Najświętszej Marii Panny.



[źródło: "Unia" nr 1/1882, Tarnów 4 czerwca 1882, str. 6, notka bez tytułu] Zachowano oryginalną pisownię i interpunkcję.

Ks. Gutkowski, proboszcz ruski w Załoźcach Starych koło Brodów kazał na nowo wybudowanej cerkwi postawić krzyż szyzmatycki(*), trójramienny, gdy sąd nakazał usunąć tenże, podburzony lud ruski rzucił się na budowniczego, który ledwo życie swe uratował. Sprawa się toczy w prokuratoryi w Złoczowie.

(*) tak w oryginale
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © Kazimierz Dajczak & Remigiusz Paduch; 2007-2018