dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Strona główna ˇ Artykuły ˇ Galeria zdjęć ˇ Forum strony Olejów ˇ Szukaj na stronie Olejów ˇ Multimedia
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Nawigacja
Strona główna
  Strona główna
  Mapa serwisu

Olejów na Podolu
  Artykuły wg kategorii
  Wszystkie artykuły
  Galeria zdjęć
  Pokaz slajdów
  Panoramy Olejowa 1
  Panoramy Olejowa 2
  Panoramy inne
  Stare mapy
  Stare pocztówki Olejów
  Stare pocztówki Załoźce
  Stare pocztówki inne
  Stare stemple 1
  Stare stemple 2
  Multimedia
  Słownik gwary kresowej
  Uzupełnienia do słownika
  Praktyczne porady1
  Praktyczne porady2
  Archiwum newsów
  English
  Français

Spisy mieszkańców
  Olejów
  Trościaniec Wielki
  Bzowica
  Białokiernica
  Ratyszcze
  Reniów
  Ze starych ksiąg

Literatura
  Książki papierowe
  Książki z internetu
  Czasopisma z internetu

Szukaj
  Szukaj na stronie Olejów

Forum
  Forum strony Olejów

Linki
  Strony o Kresach
  Inne przydatne miejsca
  Biblioteki cyfrowe
  Varia
  Nowe odkrycia z internetu

Poszukujemy
  Książki

Kontakt
  Kontakt z autorami strony

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Olejów na Podolu
Aktualnie na stronie:
Artykułów:1280
Zdjęć w galerii:1707

Artykuły z naszej strony
były czytane
3410181 razy!
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Rys historyczny parafii rzym.-katolickiej w Trościańcu Wielkim

[źródło: Antoni Worobiec "Dzieje parafii i kościoła p.w. Najśw. Serca Jezusa w Trościańcu Wielkim (1906-2006)". Zielona Góra 2006, wyd. Wspólnota Trościanieckich Rodaków w Kosieczynie gm. Zbąszynek. ISBN 83-912004-2-6]

POŁOŻENIE
Trościaniec Wielki - do r.1939 duża polska wieś (1750 mieszk.) leży na historycznej ZIEMI ZAŁOZIECKIEJ, w dawnym województwie ruskim, w czasach zaboru austriackiego w powiecie zborowskim, województwa tarnopolskiego. W okresie przynależności do ZSRR (po r.1939) w rejonie załozieckim, od r. 1991 w rejonie zborowskim – podstawowej jednostce administracyjnej terenowej Ukrainy.
Ze względu na niski stan zaludnienia – ok. 450 mieszkańców (r.2004) wieś Trościaniec – już bez przymiotnika „Wielki” – stał się obecnie „osadą o wiejskim charakterze”.

TROCHĘ GEOGRAFII
Wieś w granicach administracyjnych, sprzed r. 1939 zajmowała ok. 2.800 ha gruntów ornych w lasach położonych na północnej rubieży W y ż y n y P o d o l s k i e j.
Grube podkłady pylastej glinki lessowej stanowiły tu doskonałe podłoże glebowe.
W obszarach o dużych różnicach wysokości ten łatwo rozpuszczalny materiał unosiły wody roztopowe tworząc głębokie bruzdy terenowe, rowy, wąwozy typowe dla Podola:
j a r y p o d o l s k i e. W takim głębokim jarze, na odcinku długości ok. 3 km., po obu skłonach doliny rzeki S m o l a n k i ciągnęła się wieś Trościaniec.
Jary podolskie były w tej krainie głównym czynnikiem osadniczym. Na terenie powiatu zborowskiego, gdzie do r. 1939 było łącznie 68 jednostek osadniczych – aż 56 usytuowanych było w jarach dolinnych rzek, lewych dopływów Dniestru, które swoje wody zlewały do Morza Czarnego.
Okolice Trościańca cechowały się urozmaiconym urzeźbieniem: liczne pagórki, wzgórza dochodzące do 400 m. n.p.m., np: wzniesienie O b y d r a w niwie pól Karczemki – 389 m., liczne zagłębienia terenowe, głębokie wąwozy dróg dojazdowych – tworzyły urzekający krajobraz.
Uważny Czytelnik niech zwróci uwagę, że był ongiś taki krajobraz, ale go nie ma!
W tym miejscu pragnę przywołać Czesława Miłosza, który po powrocie z sentymentalnej podróży do ojcowskiej doliny Iksy, tak opisywał swoje spostrzeżenia:
…” Komunizm to wróg sadów, gajów, samotnych osad, dróg polnych i ścieżek…”
Wycięcie sadów i zagajników, zasypanie wąwozów, ścięcie miedz… to przekształcenie terenu do kolektywnej gospodarki…”
Podobnie stało się w okolicach Trościańca. Na znacznym odcinku zasypano koryto Solanki. Zamknięto działalność wielu szemrzących źródełek. Zasypano rowy, jeziora śródpolne Nie ma dróg polnych, drużyn, ścieżek, co biegły i wiły się wśród wysokich zbóż, chowały się w przepaścistych wąwozach. Zginęły zupełnie sady, zagajniki, „ gaiki”, „zaręby”, samotnie stojące drzewa, krzyże przydrożne
Wszędzie, aż po daleki horyzont wzniesień harbuzowsko – manajowskich pusta dal stepowa.

RYS HISTORYCZNY
Nazwa wsi, w formie „TRZCIANIEC” pojawia się po raz pierwszy w r.1511, w związku z podziałem dóbr załozieckich pomiędzy córkami Jadwigą i Anna Sienieńskiemi.
Oryginalny akt podział u dobr ojcowskich, sporządzony we Lwowie przytacza
o Sadok Barącz – dominikanin z Podkamienia w Kronice Oleska:

Item bona Żałoźcze cum allis villis…
Częstopady, Reniszów, Białogłowy et Trzcianiec
…”
Całe to zdanie w przekładzie na język polski miałoby następujące brzmienie:
Zatem dobra załozieckie wraz z wsiami: Czystopady, Reniów, Białogłowy i Trościeniec otrzymuje Jadwiga żona Marcina Kamienieckiego.

Jadwiga z Sieneńskich wyszła bowiem za mąż za Marcina Kamienickiego wojewodę podolskiego.
Prawdopodobnie, Trościaniec wraz z kluczem załozieskim przeszedł od Kamienieckich na Wiśniowieckich, a następnie Potockich. W r.1772 Piotr Potocki sprzedał dobra załozieckie, w tym też Trościaniec, cześnikowi litewskiemu Michałowi Ronikierowi, a ów odsprzedał je płk wojsk królewskich Wojciechowi Miączyńskiemu.
Należy dodać, że ród Miączyńskich zaliczał się do elit towarzyskich czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego . Syn Wojciecha – Ignacy Miączyński piastował urząd szambelana królewskiego. W drugiej połowie XVIII w. dworzanie królewscy chętnie budowali dla siebie w malowniczych obszarach podmiejskich Warszawy dwory, pałace, letnie rezydencje. We wsi książęcej – Mokotowie, wśród nich, elegancję odznaczał się pałacyk „Miączyń” – własność Ignacego Miączyńskiego; dziś imię Miączyńskich upamiętniono jedynie w nazwie jednej z ulic Mokotowa.
Ignacy Miączyński, ożeniony z właścicielką Pieniak, w r. 1790 odkupił klucz załoziecki wraz z Trościańcem i rozpoczął z rozmachem wiele inicjatyw gospodarczych w dolinie Górnego Seretu. W ciągu dwóch pokoleń panowania Miączyńskich Ziemia Załoziecka stała się jedną z bogatszych ziem Małopolski Wschodniej. To on sprowadziwszy majstrów holenderskich („Olędrów”) zmeliorował dolinę Seretu, tworząc na odcinku ok. 50 km sieć dużych stawów w: Pieniakach, Markopolu, Radyszczach, Załoźcach, Wertełce.
Niezamieszkałą część załozieckiego zamku przebudował na manufakturę sukna i kocy, w tym celu sprowadził z Anglii maszyny przędzalnicze i fachowych sukienników.

W r.1814 klasztor SS Miłosierdzia w Żałoźcach uzyskał zgodę na nabycie, wystawionego na licytację majątku Miączyńskich w Trościańcu. Skomplikowane rozliczenia dotyczące kupna Trościańca wlokły się aż do r. 1857*. Odtąd datuje się własność zakonu (800 ha ziemi ornej: 600 ha lasu) aż do roku 1939.
Działalność gospodarcza Potockich i Miączyńskich wywarła wpływ na poziom gospodarki chłopskiej i dworskiej Trościańca. W dwugiej połowie XIX w. wieś dla odróżnienia od innych podolskich Trościańców otrzymała urzędową nazwę – Trościaniec Wielki.

W istocie rzeczy była to już duża wieś. Według danych Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego (tom XIV) wieś liczyła w r.1884: - ogółem 1531 mieszkańców, 255 zagród chłopskich i miała we własności 1961 morgów ziemi ornej, 126 morgów łąk i pastwisk. W innym materiale źródłowym wydanym dla celów dydaktycznych w Złoczowie (1885) czytamy, że „trościanieccy chłopi, podobnie jak folwark… przestawiali się na opłacalną hodowlę bydła i koni…” Następnie stwierdza się, że …”chów bydła i koni był staranny … pszczelarstwo i sadownictwo rozwija się pomyślnie…*
W tym samym materiale geograficzno-statystycznym znajdujemy informację o stosunkach wyznaniowych panujących pod koniec XIX w. w największych wsiach Ziemi Załozieckiej. Ilustruje je następujące zestawienie:

Wieś
Ogółem mieszkańcówRzymsko - katolicyGreko - katolicyMojżeszowi
MILNO2.2961.0651.056175
OLEJÓW1.613
60796441
TROŚCIANIEC WIELKI
1.5041.194300
7

----
* Rys geograficzno-statystyczny Okręgu Złoczowskiego, Złoczów -1885
* Spis dokumentów Domu SS Miłosierdzia w Załaźcach, przechowywanych w Domu Centralnym w Krakowie
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © Kazimierz Dajczak & Remigiusz Paduch; 2007-2019