Rzemieślnicy, handlowcy i akuszerki z Białokiernicy
Dodane przez Remek dnia Sierpień 14 2009 11:31:56

Rzemieślnicy, handlowcy, akuszerki z Białokiernicy



Dzięki trójce naszych Dobrodziejów, wspierających od dawna projekt "Olejów na Podolu", mamy do dyspozycji trochę kopii stron z ksiąg kościelnych. W bieżącym roku trafił nam się materiał bardzo ładnie czytelny. W tym (często zawiłe) łacińskie nazwy zawodów i nazwy przyczyn zgonu, z którymi mieliśmy zawsze problem. Można się już było pokusić o kilka zestawień.

W niniejszym artykule spisujemy wszystkich rzemieślników, akuszerki, handlowców itp. z wioski Białokiernica. Materiał ze starych ksiąg kościelnych 1850-1896 uzupełniliśmy informacjami z książek adresowych oraz innych źródeł. Znajdziecie tu w jednym miejscu wszystkich nie-rolników (poza służbą dworską Starzeńskich i Wodzickich, spisaną oddzielnie).

Mamy ich dużo mniej niż w przypadku Olejowa. Widać tu wyraźnie różnicę. Olejów był ludniejszą wsią. Dodatkowo do I wojny światowej istniał tam duży pracodawca - olejowski dwór. Wielu rzemieślników pracowało dla hrabiów Starzeńskich i Wodzickich, a niektórzy zostali zapewne przez nich sprowadzeni, jako specjaliści w swoich zawodach.

Jeśli trafią się nowe materiały, ta lista zostanie uaktualniona. Prosimy też o pomoc Czytelników - może ktoś mógłby coś tu dodać?

(Uaktualnione luty 2014)





W CZASACH AUSTRIACKICH:



celnik z Białokiernicy:

1812-1813 Höflich Joseph

(w czasach wojen napoleońskich, po zaborze przez Rosję Kraju Tarnopolskiego w 1809 roku, przez kilka lat granica państwowa między Rosją i Austrią przebiegała w pobliżu Olejowa)



młynarze

1839-1842 Łemega Grzegorz



kowale (łac. "ferri faber" / "faber ferri")

1841-1855 Różycki Wincenty, mąż Anny zd. NN, w roku 1853 wymieniony pod numerem domu 8, zmarł w roku 1855 w wieku 52 lat, mieszkał wtedy w domu nr 40
1860-1861 Niedźwiecki Tomasz, w roku 1860 wymieniony pod numerem domu 16, w roku 1861 - pod numerem 21
1881 Pondelik vel Pondzielik Jan
1911 Glos Franciszek, mąż Agaty zd. Szafirt



cieśle / stolarze (łac. "faber lignarius" / "faber ligni" / także błędnie "arcularius")

1832 Bayster Bartłomiej ("arcularius"), mieszkał w domu nr 4
1851-1868 Leżak Józef (dwa razy błędnie zapisany jako Iżak Józef), ur. Kobelnica w Czechach, w roku 1868 miał 48 lat, wymieniany pod numerami domów: 6, 1, 57, 15, 6
1879 Olszewski Jan, mąż Katarzyny zd. Smolińskiej
1911 Wichniewicz Filip, mąż Eudoksji zd. Witreńków



murarze (łac. "murarius")

przed 1855 Diaków Gabriel, w roku 1855 już była wdowa po nim



cegielnicy (łac. "laterarius" / "fabricator laterariorum")

1855-1857 Reiter Jan, ur. Wyżniany, wymieniany pod numerami domów 62 (1855) i 10 (1857), w roku 1855 miał 31 lat



szewcy (łac. "sutor")

1847 Czyżewski Józef, mąż Katarzyny z domu Pagorzały
1852 Herrmann Wincenty, wymieniony pod numerem domu 5
1911 Omilanowski Albin, mąż Domiceli zd. Besteckiej
1911-1912 Olender Józef, mąż Anny zd. Mielnik



tkacze

1864 Krzyżanowski Franko z Białokiernicy, tkacz w Olejowie

W roku 1864 żonaty, miał wtedy 60 lat, więc urodzony ok. 1804. Skazany przez sąd wojenny w Złoczowie na 8 dni aresztu za przekroczenie obwieszczenia o stanie wojennym w Galicji, w drodze łaski uwolniony (Gazeta Lwowska. Rok wydania 54. No. 262. Środa 16. Listopada 1864.)

1885 Olszewski Jan, mąż Katarzyny zd. Smolińskiej



kuśnierze (łac. "pellarius")

1839 Laszkiewicz Łukasz, ur. Serwiry, mąż Paraskewy zd. Korzeń



dróżnicy przy drodze publicznej Białokiernica

1890-1902 Mrazek Sebastian, mąż Rozalii zd. Rutkowskiej
1911-1913 Mrazek Stanisław, mąż Zofii zd. Żmudź



akuszerki / położne (łac. "obsterix" / "obstetrix")

prawdopodobnie stale się tym zajmujące:
(w nawiasach dane z ksiąg grecko-katolickich, z których mamy tylko kilka pojedynczych stron, więc na pewno nie są to wszystkie porody odebrane przez te akuszerki)

1818 Zielińska Anna, odebrała 5 porodów
1818-1828 Jackowa Rozalia, odebrała 12 porodów
1819-1823 Potoczyńska Maria, odebrała 5 porodów
1833-1840 Różycka Maria / Różycka Marianna, odebrała 13 porodów
1834-1845 Laszkiewicz Maria / Laszkiewiczka Maria, odebrała 19 porodów
1843-1863 Krzyżanowska Justyna, odebrała 29 porodów (+ 5 gr.-kat.)
1850-1857 Palamarz Ewa / Pałamarska Ewa, odebrała 22 porody (+ 5 gr.-kat.)
1856-1863 Laszkiewicz Gabriela, odebrała 14 porodów
1856-1865 Laszkiewicz Eufronia / Laszkiewicz Eufrozyna / Laszkiewicz Feuronia, odebrała 21 porodów (+ 3 gr.-kat.)
1862-1865 Procyk Anastazja, odebrała 15 porodów (+ 9 gr.-kat.)

okazyjnie:
1819 Czerniejowa Marianna, przy 1 porodzie
1832 Różycka Anna, przy 1 porodzie
1839 Różycka Katarzyna, przy 1 porodzie
1847 Pałamarz Eudoksja, przy 2 porodach (w księgach gr.-kat.)
1850 Zdorowega Ewa, przy 1 porodzie
1853 Kuśnierz Feuronia, żona Bazylego, przy 1 porodzie (w księgach gr.-kat.)
1854-1855 Zdorowega Maria / Zdorowega Marianna, przy 2 porodach



Kasy pożyczkowe:

1879-1897 Kasa pożyczkowa gminna
"Celem takowych jest: udzielać nieszczęściami dotkniętym gospodarzom zapomogi za pomocą pożyczek".

Wysokość funduszu kasy białokiernickiej (dane ze schematyzmów galicyjskich):
1879-1881 - 54 złotych reńskich 50 centów
1882-1883 - 59 złotych reńskich 96 centów
1884-1885 - 65 złotych reńskich 94 centy
1886-1887 - 71 złotych reńskich 50 centów
1888 - 78 złotych reńskich 90 centów
1892 - 352 złotych reńskich 42 centy
1894 - 372 złotych reńskich 5 centów
1896 - 413 złotych reńskich 68 centów
1897 - 454 złotych reńskich 88 centów




W II RZECZYPOSPOLITEJ:


Kowale:

1926 Glass Z.
1928-1930 Drozda Piotr
1932-1936 Masztalerz Antoni, mąż Józefy zd. Owczarz



Masło - wyrób:

1930 Druczyk



Szewcy:

1926-1930 Glass J.



Handel nabiału i jaj:

1912 Bürger Leizor i Seliger Hune, handel jaj, Białokiernica poczta Olejów



dróżnicy przy drodze publicznej Białokiernica

1930-1936 Mrazek Piotr, mąż Katarzyny zd. Zarwańskiej



W wiosce istniała też kooperatywa:
1926-1930 "Kółko Rolnicze"

i kamieniołomy, należące do hrabiego Wodzickiego. Niestety, nic nie wiemy o osobach tam zatrudnionych.




Źródła:

1912 - Skorowidz przemysłowo-handlowy Królestwa Galicyi. II wydanie. Lwów 1912. Nakładem "Ligi Pomocy Przemysłowej".

1926 - Księga adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa 1926/27. Warszawa 1926. Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej sp. z o.o.

1928 - Księga adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa 1928. Warszawa 1928. Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej sp. z o.o.

1930 - Księga adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa 1930. Warszawa 1930. Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej sp. z o.o.